آیا قهوه اعتیاد آور است یا فقط باعث وابستگی می‌شود ؟

قهوه اعتیاد آور است یا باعث آرامش می‌شود ؟

اگر شما هم نمی‌توانید صبحتان را بدون نوشیدن قهوه آغاز کنید بدانید که تنها نیستید . درحقیقت کافئین بیشترین مصرف را در جهان در بین داروها دارد .  بسیاری از مردم نوشیدن قهوه و به طبع دریافت کافئین از آن را به راحتی به عنوان یک اعتیاد پذیرفته اند . حتی برخی اعتیاد قهوه را به عنوان یکی از بزرگترین و قوی‌ترین اعتیادها به شمار می‌آورند . برخی دیگر مصرف قهوه را فقط یک وابستگی جزیی می‌دانند .

در این مطلب با یک نگاه نقادانه به دو طرف سکه به بررسی اعتیاد یا وابستگی به قهوه خواهیم پرداخت .

کافئین در قهوه

همانطور که می‌دانید قهوه دارای کافئین است . محرکی که در مقادیر کمتر در نوشیدنی‌های دیگری از جمله چای ، شکلات و  مشروبات غیر الکلی وجود دارد . همچنین به عنوان بزرگترین داروی روانگردان مورد استفاده قرار گرفته و همیشه به عنوان عامل اعتیاد آور قهوه مورد سرزنش قرار می‌گیرد .

همه‌ی ما کم و بیش از خواص کافئین و تاثیرات آن بر بدن آگاه هستیم از آن جمله افزایش سوخت و ساز بدن ، افزایش هوشیاری و… اما آیا این ماده مضراتی دارد ؟

مقادیر کافئین در قهوه متفاوت است و هر فنجان آن تقریبا حاوی 30 تا 300 میلی‌گرم کافئین است . این مقادیر برای ایجاد تاثیرات بر افراد کافی است . تقریبا بین 30 تا 60 دقیقه زمان می‌برد تا کافئین به داخل خون جذب شود . بسته به شخص مصرف کننده ، تقریبا بین 3 تا 9 ساعت طول می‌کشد تا تاثیرات قهوه در افراد ظاهر شود .

تاثیرات کافئین بر مغز

کافئین مصرف شده به سرعت داخل روده جذب می‌شود و سپس به مغز منتقل می‌شود و تاثیر محرکی بر سلول‌های آن می‌گذارد . به دلیل ساختار شیمیایی آدنوزین‌مانند کافئین اثر آرامش بخش بر روی سیستم عصبی مرکزی می‌گذارد . آدنوزین مولکولی است که در انتقال پیام‌های عصی نقش مهمی دارد . کافئین با شباهتی که به آدنوزین دارد با سلولهای عصبی ترکیب می‌شود و از ترکیب آدنوزین که باعث انتقال پیام خستگی به مغز است جلوگیری می‌کند . در این صورت بدن مواد محرکی تولید می‌کند و باعث افزایش هوشیاری و کاهش خستگی می‌شود . در اصل کافئین به دو شیوه عمل می‌کند .

  • جلوگیری از ارسال پیام خستگی سلول‎‌ها به مغز .
  • باعث آزاد شدن محرکی خاص که باعث ایجاد هوشیاری می‌شود .

قهوه اعتیاد آور است یا باعث آرامش می‌شود ؟

دلیل احتیاج به کافئین

درست مانند بقیه‌ی مواد اعتیادآور ، کافئین نیز ممکن است باعث احتیاج بدنی شود این به دلیل تغییراتی است که کافئین در روند شمیایی مغز شما ایجاد می‌کند . برای مثال ، سلول های مغز شروع به تولید مقادیر بیشتری دریافت کننده‌ی آدنوزین می‌کنند . در همین حالت هرچه مقدار دریافت‌کننده‌ی آدنوزین بیشتر شود ، شما مجبور به مصرف بیشتر کافئین می‌شوید تا به میزان ثابت کافئین در بدن برسید . این یکی از دلایلی است که قهوه‌نوشان برای استدلال احتیاج خود به قهوه بیان می‌کنند .

از سوی دیگر عدم مصرف کافئین در بدن باعث خالی ماندن بسیاری از دریافت‌کننده های آدنوزین میشود . که خود عامل به وجود آمدن احساس خستگی کاذب است .

درحالی که مصرف روزانه کافئین باعث وابستگی ذهنی می‌شود ، این عمل باعث وابستگی رفتاری نیز می‌شود . به این صورت که خوردن یک فنجان قهوه ممکن است شما را ترغیب به نوشیدن فنجانی دیگر نماید .

زمان وابستگی به قهوه

مانند مابقی مواد ،  وابستگی به کافئین نیز به عوامل متعددی بستگی دارد . دانشمندان معتقدند اشتیاق به نوشیدن قهوه از ژنتیک انسان نشات می‌گیرد .

به طور طبیعی احتمال تغییرات شیمیایی ( که در همین مطلب توضیح داده شد ) در مغز افرادی که قهوه مصرف می‌کنند بیشتر می‌شود و کم کم وابسته به کافئین خواهند شد . در اینجا نکته‌ای که مبهم می‌ماند مدت زمانی ست که طول می‌کشد یک فرد به کافئین وابسته شود . تنها چیزی که دانشمندان از آن در این زمینه اطلاع دارند این است که سر درد ، عدم تمرکز ، خواب آلودگی و کج خلقی حدودا پس از 12 تا 24 ساعت بعد از مصرف دوز زیاد کافئین در فرد پدیدار می‌شود و ممکن است تا 9 روز باقی بماند .

البته در اینجا یک نکته‌ی مثبت وجود دارد که می‌توان به راحتی میزان مصرف قهوه را به روزی یک فنجان کاهش داد . و این که شدت علائم در دو روز به اوج می‌رسد و سریعا فروکش می‌کند .

یا قهوه اعتیاد آور است یا فقط باعث وابستگی می‌شود ؟

نتیجه

کافئین و قهوه ممکن است باعث وابستگی جسمی خفیف شود ولی قاعدتا جزو اعتیاد محسوب نمی‌شود و ترک آن به راحتی قابل اجراست . شما می‌توانید بدون عوارض خاصی مصرف قهوه را کنار گذارید و نهایتا دو یا سه روز از وابستگی به آن رهایی یابید . در طرف دیگر قهوه جدا از بحث احتیاج بدن به آن ، فواید بسیاری برای بدن انسان دارد .

حتما مطالعه کنید : خواص قهوه ، قسمت اول ! 

در آخر اگر مقدار کافئین مصرفی حال حاضر شما هیچ ضرری برایتان ندارد و هیچ گونه آسیبی از آن نمی‌بینید ، جای نگرانی نیست پس از فنجان قهوه‌ی خود لذت ببرید و همیشه به یاد داشته باشید که در هیچ چیز زیاده روی نکنید .

مطالب مرتبط:

به اشتراک بگذارید:
جلال رمضانی
جلال رمضانی
کارشناس مترجمی زبان انگلیسی هستم. از سال 91 درزمینه های تدریس و ترجمه فعالیت داشته و از سال 95 همکاری خود را به عنوان مترجم و کارشناس تولید محتوی با قهوه ایلیا آغاز کرده ام .

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *