تاریخچه اسپرسوساز – قسمت اول

اسپرسوساز

اسپرسو یکی از پرطرفدارترین روش‌های تهیه‌ی قهوه به حساب می‌آید. این روش با استفاده از انواع اسپرسوساز ها به دست می‌آید و پس از قهوه ترک، به عنوان قدیمی‌ترین روش تهیه‌ی قهوه به حساب می‌آید. در واقع بیش از صد سال است که مردم قهوه را با عبور فشار آب از پودر قهوه تهیه می‌کنند. طرفداران اسپرسو در سراسر جهان بسیار زیاد هستند و در کشور ما نیز از اسپرسو به عنوان پرطرفدارترین قهوه‌ای که مردم مصرف می‌کنند یاد می‌شود.

اسپرسو چیست ؟

اسپرسوساز

اسپرسو به معنای واقعی یعنی پودر قهوه ی نرم آسیاب شده که به وسیله ی فشار آب داغ تهیه می شود. Stephen Morrissey  باریستای نمونه ی سال 2008 تهیه ی یک اسپرسو را به نگاه کردن قهوه از داخل ذره بین تشبیه می کند. اسپرسو یک حس صادقانه از قهوه است.

پس از انقلاب فرانسه و در طول جنگ جهانی اول که بعد از آن اتفاق افتاد مصرف اسپرسو بسیار زیاد بود. مردم در آن زمان به دنبال دستگاهی بودند که قهوه را سریع آماده کند و همچنین غلظت بالایی داشته باشد که به همین دلیل انواع اسپرسوساز طراحی و ساخته شد. اسپرسو برای حداقل 50 سال یکه تاز دوران بود و درون کافی شاپ ها می درخشید اما کم کم با به وجود آمدن روش های دیگر تهیه ی قهوه، این روند رو به افول گذاشت.

تاریخچه اسپرسوساز از ابتدا تا کنون (1)

اسپرسوساز

ابتدا بهتر است بدانیم که چرا این قهوه ساز لازم است. در زمان قدیم و قبل از این که دستگاه های اسپرسو ساز پا به عرصه‌ی ظهور بگذارند، نحوه‌‎ی سرو قهوه در کافه‌ها به این صورت بود که قهوه را در حجم زیاد دم می کردند و زمانی که مشتری برای نوشیدن آن تقاضای قهوه می کرد، قهوه را گرم نموده و به مشتری می دادند. امروزه بسیاری از ابزار آلات برای راضی کردن مشتری به کار گرفته می شود اما در اوایل قرن بیستم تهیه‌ی قهوه به صورت جوشاندن آرام بود که این کار وقت گیر بود و برخی مواقع بیش از حد لازم جوشانده می شد و بیشتر با تفاله همراه بود.

برای کاهش زمان دم کردن قهوه باید درجه ی آسیاب را به نرم‌ترین حالت تبدیل می‌کردند چرا که سطح تماس آن با آب به حداکثر خود می رسد و انحلال به سرعت صورت می‌گیرد. اما این کار نیز مشکلات خود را در پی داشت چرا که در زمان دم کردن قهوه بسیاری از تفاله ی آن به داخل قهوه ی دم شده راه پیدا می کرد. برای حل این مشکل استفاده از یک فیلتر بسیار تنگ بود که هیچ یک از ذرات قهوه از آن عبور نکند که این کار خود باعث افزایش زمان دم شدن می شد. بنابراین بهترین راه ایجاد فشار است. با فشار آوردن به قهوه زمان تهیه ی آن کاهش یافته و با اسفتاده از یک فیلتر بسیار ریز دیگر تفاله ای از آن عبور نمی کند.

قدرت بخار و اختراع نخستین اسپرسوساز

در اواخر قرن نوزدهم و در سال 1878 اولین ماشین شبیه به اسپرسوساز طراحی شد. در آن زمان در اروپا استفاده از بخار و فشار آن برای ساخت محصولات مختلف رونق گرفته بود. شخصی به نام گوستاوو کسل ( Gostav Kessel )  با ایجاد فشار بخار و عبور آب از سطح قهوه، یک نوشیدنی سریع و مناسب تهیه کرد اما تنها نقصی که داشت دستگاه آن قابل ساخت نبود.

شش سال بعد در سال 1884 شخصی ایتالیایی به نام آنجلو ماریاندو ( Angelo Moriondo ) توانست با الهام گرفتن از ماشین گوستاوو اولین اسپرسوساز را بسازد، به طوری که آب با فشار از یک بستر پر از قهوه عبور کرده و باعث تهیه ی قهوه می شد. اما این دستگاه مانند دستگاه های امروزی نبود و قهوه را در حجم های وسیع تهیه می نمود و تنها باعث تولید قهوه با سرعت بیشتر می شد. آنجلو در فروش محصول خود و نحوه ی کار آن حسادت به خرج داد بنابراین فقط خود او به ساخت و استفاده از این دستگاه پرداخت.

دنیا برای اولین دستگاه اسپرسو ساز صنعتی تک نفره مجبور شد تا سال 1901 صبر کند تا دو شخصیت به نام های لوئیجی بزرا ( Luigi Bezzera ) و دسیدریو پاوانی ( Desiderio Pavoni ) ساخت اسپرسوساز را به یک حقیقت بدل کردند.

اسپرسوساز

ایده ی اصلی ساخت این قهوه ساز را بزرا ارائه کرد. او توانست دستگاه خود را بسازد و به خوبی کار کند، حتی دارای پورتا فیلتر نیز بود ولی باید برای استفاده از دستگاه آن را بر روی شعله های آتش گرم می کرد. او نیز مانند بسیاری از مخترعین بُعد اقتصادی آن را در نظر نگرفته بود.

درسال  1903 پاوانی حدود ده هزار لیر ایتالیایی بابت امتیاز اختراع بزرا به وی پرداخت کرد و سپس این دو مرد در کنار یکدیگر مشغول به ارتقای این دستگاه شدند. پاوانی یک بازاریاب بود ولی در عین حال توانست قطعه ای دیگر به دستگاه اضافه کند که مانند نازل های بخارامروزی عمل می کرد و در گرم کردن شیر، کاربرد به سزایی داشت.

پس از اتمام دستگاه نام آن را آیدیله ( Ideale ) و قهوه ای که به وسیله ی آن تولید می شد را کافی اسپرسو ( Cafee Espresso ) نامیدند. این را از آن جهت برای این قهوه برگزیدند که به سرعت و با استفاده از فشار قهوه تهیه می شد. اما نکته‌ی قابل توجه این است که نهایت توان این دستگاه فقط 1.5 بار بود بنابراین قهوه‌ای که به دست می آمد رقیق بود و روی آن کرما نیز نداشت. این قهوه ساز اسپرسوی ضعیفی ارائه می‌داد اما برای شروع کار خوب بود…


شادابی دست یافتنیست، فقط انتخاب کن!

امید غفوری
امید غفوری
کارشناس مترجمی زبان انگلیسی است و از سال 92 در زمینه های مختلف زبان از جمله ترجمه و تدریس فعالیت داشته است. وی سابقه فعالیت در چند سایت مختلف را به عنوان نویسنده و مترجم دارد و از سال 95 به تیم قهوه ایلیا پیوسته است.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *